لاس رسیدونکی لینک

Breaking News

د سعودي عرب او روس ترمنځ د تیلو جنگ ـ پر نړۍ یې اغېزې


سعودي عرب چې په نړۍ کې د تیلو یو ستر تولیدوونکی هېواد دی، د گل/دوشنبې په ورځ یې د خامو تیلو بیعه راټیټه کړله او په دې سره یې د تیلو بازار ته ټکان ورکړ. دا کار، د سعودي عرب یو داسې له خطره ډک قمار گڼل کیږي چې په کې غواړي خپل د روس په شان رقیبان څنډې ته کړي.

د اې اېف پي خبري ایجنسي وایي، د ریاض دغه حیرانوونکې تگلاره، په نړۍ کې د خامو تیلو تولیدوونکو هېوادونو باندې پراخې اغېزې شیندي، ځکه له یوې خوا د کرونا واېرس د خورېدو مسئلې نړېوال بازار خراب کړی او له بل پلوه دا دی سعودي عرب د خامو تیلو قیمت راښکته کړ.

مگر دا فیصله کیدای شي پخپله سعودي عرب ته هم خطرې مخ ته کړي، ځکه اوس مهال په سعودي عرب کې د سلطنتي کورنۍ ترمنځ هم شخړې په څرگندېدو دي، او وروستۍ بېلگه یې دا ده چې د پاچا سلمان ورور او د هغه زوی دواړه بندي کړی شوي، او پخپله سعودي عرب هم د کرونا واېرس د خورېدو له وېرې اغېزمن دی.

دا چې سعودي عرب ولې په داسې یو وخت کې د خامو تیلو بیعه راټیټه کړه او د روس په شان قوت سره سترگو په سترگو شوی دی، په دې هکله ځیني نظرونه داسې ورکړل شوي دي:

د تیلو د بیعې د جگړې وجه څه ده؟

سعودي عرب چې د تیلو د تولیدوونکو هېوادونو د ټولنې یا اوپېک مخکښ غړی دی، تېره هفته یې کوشش وکړ چې د خامو تېلو د تولید کچه راټیټه کړي، څو په دې سره د کرونا واېرس د خورېدو له امله چې کوم اثر پر مارکیټ راغلی، هغه دفع شي. خو روس چې په نړۍ کې د تیلو دویم ستر تولیدوونکی هېواد دی، دا خبره ونه منله او د تیلو د تولید کمولو ته یې غاړه کېنښودله.

د روس دې غبرگون، د سعودي عرب قهر او غوسه راوپاروله، او د روس د دې رد عمل په جواب کې یې فیصله وکړه چې د تیلو بیعه به دومره ډېره راټیټه کړي چې په تیرو شلو کالو کې یې ساری ندی لیدل شوی. سعودي عرب د تیلو د بیعې په کمولو، په حقیقت کې د روس گاکان ځان ته رااړوي او دا به روس ته سخته ضربه وي.

په ١٩١٩ کې چې کله د خلیج جگړه شوې وه، تر اوسه د تیلو په بیعه کې دومره لوی کموالی نه و راغلی. اوس څېړونکي وایي چې که روس او سعودي عرب کومې موافقې ته ونه رسیږي، نو د تیلو بیعه به کرار کرار دومره راولوېږي چې بېرل په شلو ډالرو ته به ورسیږي.

د دې صورتحال اقتصادي اغیزه به څه وي؟

د خامو تیلو د بیعې رالوېدل به پراخ اثرات ولري. څېړونکي وایي په هغو ملکونو کې چې زیاتره آمدن یې په انرجۍ پورې تړلی، ډېر اثر ولویږي او همدا راز په نړۍ کې به د تیلو بیعه به له حده زیاته راټیټه شي او د تیلو د استخراج منصوبې به هم وځنډیږي.

پر دې سربېره، د امریکا د تیلو صنعت به هم بې اثره پاته نشي.

خو زیاتره نقصان به د خلیج ملکونو ته ورسیږي، چې د نړۍ پنځمه برخه تیل هغوی تولیدوي، او ٪٩٠ ـ ٧٠ آمدن یې د تیلو له درکه دی.

له دې نه وړاندې په ٢٠١۴ کال کې هم د تیلو د بیعو پر سر شخړې وشوې چې له امله یې د تیلو بیعه یو بېرل دېرشو ډالرو نه هم ټیټه شوله، او په دې سره د خلیجي ملکونو آمدن سخت اغیزمن شو او مجبوره شول چې پر ځان مالي سختۍ ومني.

محمد بن سلمان د سعودي عرب راتلونکی پاچا دی او هېواد کې یې د اصلاحاتو لړۍ پیله کړې ده
محمد بن سلمان د سعودي عرب راتلونکی پاچا دی او هېواد کې یې د اصلاحاتو لړۍ پیله کړې ده

د سعودي شهزاده ته یې نقصان څه دی؟

د تیلو د بیعو رالوېدل او د مارکېټونو خرابېدل به د سعودي عرب د شهزاده محمد بن سلمان هغه خوب هم گډوډ کړي چې پخپل ملک کې یې د اقتصادي اصلاحاتو او ترقۍ دپاره لیدلی دی.

محمد بن سلمان د خپلې دېرش کلنې منصوبې په اساس غواړي چې د سعودي عرب اقتصاد ته تغییر ورکړي او یوازې د تیلو په آمدن باندې ولاړ نه وي.

بل اړخ ته دا د تیلو جنجالونه په داسې وخت کې رامخ ته شوي چې د سعودي د سلطنتي خاندان ترمنځ ستونزې هم په راجگېدو دي. تېره هفته د پاچا ورور، شهزاده احمد بن عبدالعزیز آل سعود، او د پاچا وراره، شهزاده محمد بن نایف بندیان کړی شول.

ذرایع وایي دوی پس له هغه ونیول شول چې د ولیعهد شهزاده محمد بن سلمان پر خلاف یې په سلطنتي محل کې گني د کودتاه هڅه کوله.

خو سعودي دربار ته یوه بله نږدې سرچینه بیا وایي چې د دې دوو شهزادگانو بندیان کول په حقیقت کې یو امتحاني پیغام و چې که د پاچا کېدو نه پس څوک د محمد بن سلمان پر وړاندې ودریږي، نو وبه ټکول شي.

هېلو وي او اې په ټي وي

هېلو وي او اې په ټي وي
please wait

No media source currently available

0:00 0:59:57 0:00

بي بي شیرینه

بي بي شیرینه – په ټیلې ویژن
please wait

No media source currently available

0:00 1:59:58 0:00

Recommended

XS
SM
MD
LG