د تیرو ٣٠ ؤ کالو خوارۍ او ١٥ ملیارده ډالرو لگښت وروسته د پولیو مرض اوس هم د افغانستان، پاکستان او نائیجییریا پشان دریو هېوادونه کښې پاتې دی. په دې دریو واړو هېوادونو کښې یاغي توب هم دوام لري.
د روانې میاشت په سر کښې د پولیو څاڅکي ورکولو په کار مامورې دوه زنانه د پاکستان ناقلاره بلوچستان صوبې په کوټه ښار کښې ووژل شوې.
پاکستان د ترهگرو حملو، ډرون بریدونو او پوځي عملیاتو سره مخ دی او د صحت چارواکي په دې حالاتو کښې د پولیو پرضد د څاڅکو ورکولو مهم چلوي.
د یونیورسټي آف ټورنټو امول ورما وايي دا لومړی ځل نه دی چې د ګوزڼ یا پولیو کمپاین د جنگ په دوران کښې شوې وي.
"پوښتنه دا ده چې، دا اغېز ایا دومره لوی دې چې د پوليو له منځه وړلو په لار کښې په رښتيا خنډ جوړ شوی؟ او زموږ مطالعې ښیي چې، هم داسې ده".
ورما او د ده ملگروو نږدې د ٧٠٠ ضلعو په کچه د واکسین کمپاین تفصیلات او د یوې میاشت په سر د پولیو نوي کیسونو شمار شمیرې کتلي.
دوي بیا دغه شمار شمیرې پاکستان باډي کاونټ ډاټ ارگ نومي ویب پاڼه سره موازینه کړې. دغه ویب پاڼه په پاکستان کښې د ځانمرگو بریدونو، د بې پائلټه الوتکو په حملو او نورو پیښو کې د مرگ ژوبلې رپوټونه راغونډوي.
ورما وايي کله ناکله د دې لانجو دلاسه کمپاین وه هم ځنډیږي.
"مونږ ته چې څه معلوم شو، هغه دا وو چې، کله د واکسین کمپاین په سخت ناامنۍ کښې هم ترسره شوی، دا د ټیټې درجې خطراتو د وختونو د کمپاین په پرتله په کوریج کښې پنځه فیصد کموالي سره مخ و".
د دې شمار شمیرو دقیقه اندازه داسې ده چې قریباً دوه نیم لکه پورې ماشومانو ته واکسین ونرسیدل او ٧٣٪ نور ماشومانو ته پولیو مرض ولگیدو.
"که څه هم دا د واکسین ورکولو په شرح کښې يوازې په سلو کښې پنځه فیصد کمی دی خو دا بیا هم د دې وائرس د خپریدو او بل کس ته لگیدو لپاره کافي دې".
په کوټه کښې د دوه څاڅکي ورکونکې ښځو مرگ دا کمپائن اودرولې ندې خو دا نوې تحقیق ثابتوي چې د نړې په دې خطرناک گوټونو کښې پاتې پولیو خاتمه به دومره اسانه نه وي.
